Guatemala

Guatemala is een land met een prachtige en gevarieerde natuur, dat nog net een natuurlijke verbinding vormt tussen Grote Oceaan en Caribische kust. Een groot deel van het land wordt nog bedekt door tropische regenwouden met een veelheid aan bonte vogels en kleine zoogdieren. Vulkanen rijzen als vurige puisten uit het landschap op. Naar het midden toe wordt het land bergachtig.

Samen met Mexico is Guatemala het middelpunt van de eeuwenoude Mayacultuur, één van de indrukwekkendste beschavingen uit het verleden. Ook vandaag de dag is nog meer dan 50% van de bevolking van puur Indiaans bloed. Dit maakt het een indrukwekkende en kleurrijke ervaring om in Guatemala over een lokale markt rond te lopen. Als voornaamste toeristische hoogtepunten gelden Tikal, de Spaans-koloniale stad Antigua, het meer van Atitlan, het Indianenstadje Chichicastenango en de jungle rondom Coban.

Historie en politiek

Het vroege verleden van Guatemala staat in het teken van de Maya beschaving. Vanaf ongeveer 250 tot 900 na Chr. bloeide er een Indiaanse stedelijke cultuur in het oosten van Guatemala, het huidige Belize, Honduras en het zuiden van Mexico, bestaande uit elkaar vaak bestrijdende staatjes en coalities van steden. Er is nog maar weinig bekend over de ondergang, de gebruiken, het schrift en de politieke structuur van de Maya`s. Dat komt onder meer doordat de katholieke Spaanse veroveraars de meeste bewaard gebleven geschriften en overblijfselen hebben vernietigd als zijnde overblijfselen van een heidense, verwerpelijke beschaving. Tegenwoordig geven de prachtige ruïnes van de oerwoudstad Tikal een goede indruk van hoe een Maya-stad er in de bloeiperiode moet hebben uitgezien.

In een tijd dat de overblijfselen van de Maya steden reeds lang door de oerwouden waren overwoekerd, arriveerden de Spaanse veroveraars. Eeuwenlang drukten de Spanjaarden hun stempel op het leven in het land, dat een onderdeel vormde van hun machtige Amerikaanse Spaanse imperium. De onafhankelijkheid in het eerste kwart van de 19e eeuw betekende geen verbetering van de omstandigheden van de Indiaanse bevolking, die door de mensen van Spaanse afkomst werd onderdrukt.

Pas tijdens de laatste wereldoorlog werd er een begin gemaakt met landhervormingen, doch hier kwam abrupt een eind aan door inmenging van de CIA in Midden-Amerika, onder de dekmantel van de zogenaamde United Fruit Company. Dit ging onder meer gepaard met een aan de arme bevolking opgelegde bananencultuur. Politiek is Guatemala – min of meer in de Midden-Amerikaanse traditie- een verscheurd land, dat lange tijd is geleid door militaire leiders en dictators.

Gedurende de afgelopen vier decennia woedde er een interne strijd tussen het leger en linkse gewapende verzetsgroepen. In deze periode zijn 200.000 mensen het slachtoffer geworden van de terreur. 50.000 mensen zijn nog steeds vermist. In 1996 is een akkoord gesloten tussen de guerrilla`s en het leger. Tegenwoordig is er een democratisch gekozen president en bestaat er een fragiele interne vrede.

Feiten

Guatemala is een relatief klein en arm land. Er zijn op dit moment 13 miljoen Guatemalteken, het inkomen per hoofd van de bevolking bedraagt $ 3900,- per jaar (ter vergelijking, dat van Nederland is $ 22.000,-). Bijna 60% van de bevolking leeft beneden de armoedegrens. De kloof tussen arm en rijk is groot, hetgeen niet bijdraagt tot de politieke en sociale stabiliteit van het land. De voornaamste bronnen van inkomsten zijn de koffieteelt, suiker, bananen en het toerisme.